Bij PMS, het premenstruele syndroom, ervaren vrouwen in de tweede helft van de cyclus klachten. De meeste vrouwen ervaren milde PMS klachten maar van een echt ontregelende PMS die haar leven sterk beinvloed, is bij ca 5% van alle vrouwen sprake.
Vooral vrouwen met al pre existente psychische klachten of bijvoorbeeld ADHD hebben hier een verhoogde kans op. Er lijkt ook een grote genetische component te zijn.
De stemmingsklachten hierbij kunnen oa zijn: gespannenheid, somberheid, prikkelbaarheid, slaapstoornissen, concentratieproblemen en een verhoogde stress gevoeligheid. Er wordt verondersteld dat bij PMS vrouwen het serotonine niveau in hun brein lager ligt en zij daardoor gevoeliger zijn voor de oestrogeen en daarmee serotonine dips. Althans dat is in de medische wereld nu de gangbare hypothese. Ook lijkt het progesteron en het GABA systeem mee te spelen maar serotonine lijkt toch de hoofdrol te hebben. Hoe dit in elkaar zit en waarom een SSRI of de pil helpen, leg ik in dit blog uit.
In bovenstaand plaatje zie je twee grafieken. De bovenste grafiek laat de oestrogeen en progesteron veranderingen zien in de menstruatie cyclus. Na de menstruatie (menses) stijgt eerst het oestrogeen. Na de eisprong daalt deze om vervolgens weer te stijgen en een week voor de menstruatie weer een daling in te zetten. Het progesteron wordt aangemaakt na de eisprong en daalt weer een week voor de menstruatie.
Het is bekend dat het serotonine niveau meedeint met het oestrogeen. Dit laat de onderste grafiek mooi zien. Serotonine is kort door de bocht gezegd het geluks- en rusthormoon. Het zorgt voor een opgewekte en rustige stemming, helpt tegen stress en een betere slaap. In deze onderste grafiek gaat het om het serotonine niveau van vrouwen met PMS. Bij vrouwen die hier geen last van hebben, ligt de stippellijn lager. Zodra het serotonine niveau onder de stippellijn zakt, ontstaan er klachten.
Een SSRI (dit is een serotonine heropname remmer, ook wel anti depressiva genoemd, en medicijn dat serotonine verhoogd) helpt tegen PMS. Door het serotonine niveau te verhogen, hebben de hormoonschommelingen veel minder impact op het brein en de stemming. Dit helpt ook al bij een lage dosis en bij cyclische toediening (dus innemen na de eisprong en weer stoppen bij de menstruatie).
Hieronder zie je hoe:
Maar ook de pil helpt in deze fase. Dit komt omdat de pil zorgt voor een vlakke hormoonspiegel (dus geen dips in je oestrogeen en serotonine). En overall vaak een wat hoger oestrogeen (en daarmee serotonine). Dit is ook de reden waarom de pil helpt om je stabieler te voelen. Sommigen vrouwen voelen zich alleen te afgevlakt door de pil en gaan zich somber voelen. Wat natuurlijk ook niet de bedoeling is. Maar heb je last van PMS, dan kan de pil uitkomst bieden. Hieronder zie je hoe (de pil zorgt voor onderdrukking van de eisprong: (medical ovarian suppression).
Een cyclisch toegediend SSRI (1e keus) of de pil zorgen dus voor een verhoging van het serotonine niveau en/of afvlakking van de hormonale schommelingen. Dit zorgt bij de meeste vrouwen met PMS voor een stabieler gemoed en betere stress bestendigheid.
Op dit moment wordt er steeds meer onderzoek gedaan naar hormonen. In Nederland bijvoorbeeld financiert ZonMw onderzoek naar de effecten van de hormonale cyclus en de overgang: www.zonmw.nl/nl/vrouwen-en-de-hormonale-cyclus
Blijf op de hoogte van de nieuwste blogs.
